Een senior leider uit de transportsector zat een paar sessies bij me, en in drie van de vier gesprekken gebeurde hetzelfde. Hij wilde snel naar een oplossing. Een advies, een aanpak, iets wat hij mee kon nemen naar maandag. Begrijpelijk, want dat is wat er van hem verwacht wordt in zijn functie, en het is ook precies waar zijn reflex hem naartoe trok telkens als er iets speelde: brandjes blussen.
Ik had hem dat advies kunnen geven. Ik had zelfs een idee wat het zou kunnen zijn, iets dat destijds voor mij in een vergelijkbare situatie had gewerkt. Maar ik zei hem dat als ik dat deed, het zijn probleem niet zou oplossen. Hoogstens zou hij een nieuw trucje aanleren, een extra handeling in hetzelfde gedrag, zonder dat er iets verschoof in hoe hij naar de situatie keek. Als hij hier serieus mee wilde leren omgaan, zei ik, dan zat de verandering in zijn eigen gedrag, niet in mijn advies.
Er viel een stilte. Een langere dan gebruikelijk in dat soort gesprekken. We wisselden een paar keer blikken, en na een tijdje kwam er iets van berusting, en toen inzicht. Misschien was dit inderdaad niet de oplossing die hij zocht. Het paste te goed in zijn reflex om het probleem meteen te willen dichten.
Dat moment is voor mij een goede illustratie van waarom ik in mijn werk vasthoud aan een vaste volgorde: eerst vertrouwen, dan eerlijkheid, en dan pas scherpte.
Zonder een basis van vertrouwen had dat gesprek nooit die stilte gekregen. Hij had beleefd geknikt, het advies aangehoord, en de sessie afgesloten met het gevoel dat hij iets had meegekregen. Vertrouwen is wat maakt dat een leider de ruimte durft te nemen om even niets te zeggen, in plaats van meteen te reageren met de volgende actie.
Eerlijk zijn betekende hier niet dat ik hem confronteerde. Het betekende dat ik hem vertelde wat er werkelijk aan de hand was, namelijk dat hij vroeg om iets wat zijn eigenlijke vraag niet zou beantwoorden. Dat is oncomfortabel om te zeggen, en het was oncomfortabel om te horen. Maar een gesprek dat dat punt vermijdt om de sfeer prettig te houden, voegt uiteindelijk weinig toe.
De scherpte kwam pas na die stilte, niet ervoor. Niet in de vorm van een advies, maar in het inzicht dat hij zelf trok, dat zijn reflex om te blussen hem tot hier had gebracht, en hem nu misschien juist in de weg zat. Dat inzicht was van hem, niet van mij, en dat is precies waarom het bleef hangen op een manier die een pasklaar advies nooit had gedaan.
Had ik in dat gesprek toegegeven aan de vraag om snel te helpen, dan was er een tevreden klant uit de sessie gekomen en weinig veranderd. Door vast te houden aan de volgorde, vertrouwen eerst, dan eerlijkheid, dan pas scherpte, ontstond er iets waar hij zelf verder mee kon, ook nadat het gesprek allang voorbij was.
Herken je die neiging om snel naar de oplossing te grijpen? Een kennismakingsgesprek is vrijblijvend en kosteloos.
Plan een kennismaking